امروز پنجشنبه 30 شهریور 1396
جستجو
تا

     


تعداد موارد: 252 - در حال نمایش صفحه: 1 از 26

مقالات چاپ شده
کد مقالهعنوانموضوعنوعزباننویسندگانفایلشماره نشریه
95A238

مهندسی ژنتیک پنبه: از گذشته تا امروز

بیوتکنولوژی گیاهیمروریFaمسعود توحیدفر، سولماز خسرویدیدن
چکیده: پنبه یکی از گیاهان زراعی مهم و اقتصادی در دنیا و به عنوان چهارمین محصول مهم صنعتی در ایران به شمار می‌رود. در گذشته، تلاش‌های زیادی جهت اصلاح کیفیت پنبه توسط اصلاحگران سنتی صورت گرفته است که به علت محدودیت‌های موجود در روش‌های سنتی، استفاده از روش‌های مهندسی ژنتیک رواج یافت. به دنبال رواج روش‌های نوین، گیاهان تراریخته پنبه مقاوم به حشرات، بیماری‌ها، علفکش، تنش‌های غیر زیستی و همچنین الیاف با کیفیت بالاتر تولید شدند. امروزه، تعدادی از این ارقام تجاری‌سازی شده و از پذیرش عمومی بالایی در سراسر جهان برخوردار هستند. اکنون نیز با ظهور روش-های توالی‌یابی نسل جدید و تسهیل شناسایی ژن‌های کاندید و مناسب جهت دست‌ورزی و وجود روش-های ویرایش ژنوم (CRISPR/Cas9) با قابلیت ایجاد تغییرات هدفمند در ژن‌ها، افق تازه‌ای در حوزه اصلاح ژنتیکی پنبه ایجاد شده است. این مقاله ضمن مروری بر تاریخچه اصلاح پنبه و بررسی موانع موجود، به تحقیقات صورت گرفته در زمینه تولید ارقام مقاوم به تنش‌های زیستی و غیر زیستی و افزایش کیفیت پنبه با روش‌های مهندسی ژنتیک و ویرایش ژنومی می‌پردازد.
95A231

ارزیابی ارقام کلزای بهاره از نظر برخی صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک تحت تنش خشکی و تجزیه پروتئوم متحمل‌ترین و حساس‌ترین آنها

بیوتکنولوژی گیاهیپژوهشی کاملFaمعروف خلیلی، محمدرضا نقویدیدن
چکیده: در این پژوهش با توجه به اهمیت تنش خشکی و همچنین گیاه کلزا، آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با استفاده از ده رقم کلزای بهاره در مرحلة گیاهچه‌ای به روش کشت هیدروپونیک و با اعمال تنش خشکی ناشی از PEG6000 انجام شد. دو هفته پس از اعمال تنش و در پایان مرحله روزت نمونه‌برداری انجام شد. نتایج نشان داد که در شرایط تنش ارزش صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک کاهش یافت. همچنین بین ارقام مورد مطالعه از لحاظ پاسخ به تنش خشکی تنوع وجود داشت و در مجموع متحمل‌ترین و حساس‌ترین ارقام از نظر صفات مطالعه شده بترتیب رقم SW5001 و Sarigol بودند که برای مطالعات تکمیلی روی این دو رقم تجزیه پروتئوم انجام شد. برای بررسی الگوی پروتئینی، استخراج پروتئین از بافت برگی انجام و الکتروفورز بعد اول به روش نوارهای IPG و الکتروفورز بعد دوم با تکنیک SDS-PAGE اجرا شد و پس از رنگ آمیزی با آبی کوماسی تصویربرداری از ژل‌ها و تجزیه لکه‌های پروتئینی با نرم‌افزار PDQuest انجام شد. در نهایت تعداد 25 لکه پروتئینی معنی‌دار بین گیاهان شاهد و تحت تنش‌ خشکی برای هر دو رقم، تشخیص داده شدند که از این تعداد 15 لکه پروتئینی بین دو رقم مشترک بودند و تعداد شش لکه پروتئینی منحصر به رقم متحمل و چهار لکه پروتئینی منحصر به رقم حساس بودند. پس از شناسایی این پروتئین‌ها با طیف‌سنجی جرمی، در مجموع بیشترین گروه‌های پروتئینی مشترک بین دو رقم، پروتئین‌های دخیل در واکنش نوری فتوسنتز، چرخه کالوین و پروتئین‌های سم‌زدا بودند. در مجموع مهمترین دلیل حساسیت و تحمل ارقام در کلزا بیان متفاوت و القای منحصر به فرد پروتئین‌ها و در نهایت تأثیر آنها روی سایر صفات بدست آمد.
96G36

بررسی ارتباط چندشکلی ژن لپتین با صفات مرتبط با اندازه بدن در بزهای کرکی راینی

مهندسی ژنتیکپژوهشی کاملFaمهدیه ضیاالدینی، الهه سنجری، علی اسماعیلی زاده کشکوئیه، محمدرضا محمدآبادیدیدن
چکیده: لپتین توسط سلول‌های چربی تولید می‌شود و نقش مهمی در تنظیم وزن بدن از طریق کاهش مصرف مواد غذایی و تحریک مصرف انرژی ایفا می‌کند. ژن لپتین می‌تواند در بسیاری از اعمال فیزیولوژیکی بدن و تنظیم مصرف غذا شرکت کند. در این تحقیق به منظور شناسایی چند شکلی‌ در ناحیه اینترون شماره 2 ژن لپتین از 150 بز کرکی راینی بصورت تصادفی خونگیری انجام شد. سپس DNA ژنومی آنها استخراج و قطعه‌ای به طول 442 جفت باز از ناحیه اینترون 2 ژن لپتین با استفاده از روش PCR-RFLP تکثیر‌ گردید. تجزیه و تحلیل الگوهای باندی منجر به شناسایی سه الگوی باندی AA،AB و BB شد، که فراوانی آنها به ترتیب برابر با 57/0، 3/0 و 13/0 بدست آمد. دو آلل A و B با فراوانی 72/0 و 28/0 در جمعیت مورد مطالعه شناسایی شد. شاخص شانون و تعداد آلل موثر برای این جایگاه از ژن لپتین به ترتیب 5898/0 و 6673/1 بدست آمد. نتایج نشان داد وزن تولید ارتباط معنی داری با ژن لپتین ندارد، اما وزن از شیرگیری، طول تنه، ارتفاع بدن و دور سینه حیوان ارتباط معنی داری (P<0.05)با چندشکلی یافت شده در این ژن دارند.
95F109

ارزیابی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های گل رز (Rosa hybrid) با استفاده از نشانگر‌های CDDP و RAPD

مارکرهای مولکولیپژوهشی کاملFaیزدان اقبال نژاد، عباس سعیدی، ابراهیم بیرامی زادهدیدن
چکیده: شناخت تنوع ژنتیکی و طبقه‌بندی ذخایر توارثی (ژرم‌پلاسم) در پیش‌برد اهداف به‌‌نژادی و مدیریت حفظ ذخایر ژنتیکی گیاهان دارای نقش اساسی می‌باشد. از این‌رو، به منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی ۲۰ ژنوتیپ رز با استفاده از ۶ نشانگر CDDP و ۲۰ نشانگر RAPD صورت گرفت. برای تعیین تشابه بین ژنوتیپ‌های رز از ضریب تشابه جاکارد استفاده گردید و گروه‌بندی ژنوتیپ‌ها به روش اتصال همسایگی (NJ) انجام شد. دامنه ضریب تشابه ژنتیکی بین ژنوتیپ‌‌ها ۰۴/۰ تا ۷۷/۰ برای نشانگر CDDP و برای نشانگر RAPD بین ۰۵/۰ تا ۷۹/۰ به‌دست‌آمد. درصد چند‌شکلی نشانگرهای CDDP و نشانگر RAPD، ۱۰۰ درصد برآورد گردید. تجزیه خوشه‌‏ای نشانگرهای CDDPو RAPD ژنوتیپ‌‏ها را به سه گروه تقسیم-‌بندی کرد. مطالعه حاضر نشان داد نشانگرCDDP به خوبی ژنوتیپ‌های رز را از هم تفکیک نمودند و این اولین گزارش آنالیز تنوع ژنتیکی رز با استفاده از نشانگر مولکولی که براساس ناحیه DNA هدف‌گذاری-شده (CDDP) در مقایسه با نشانگر RAPD، است. نشانگر CDDP به‌عنوان سیستم مولکولی جدید برای ارزیابی ژرم‌‌پلاسم رز معرفی شد.
94A172

شناسائی QTLهای موثر در وزن هزار دانه جو با استفاده از نشانگرهای مولکولی

بیوتکنولوژی گیاهیپژوهشی کاملFaزهرا پریخانی، بهزاد صادق‌زاده، سید ابوالقاسم محمدیدیدن
چکیده: این بررسی با هدف نقشه‌یابی نشانگرهای مولکولی پیوسته با ژن‌های مرتبط با وزن هزار دانه و عملکرد دانه در جو زراعی اجرا گردید. به منظور شناسایی QTLها، یک جمعیت شامل 148 هاپلوئید مضاعف (DH) برای صفات وزن هزار دانه و عملکرد دانه در طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار در شرایط گلخانه‌ای مطالعه گردید. جمعیت هاپلوئید مضاعف حاصل تلاقی بین رقم اصلاح شده Clipper (با عملکرد بالا) و رقم محلی از الجزایر به نامSahara3771 (با عملکرد پایین) بود. در این تحقیق 30 نشانگر جدید ISSR به 466 جایگاه قبلی روی نقشه پیوستگی جمعیت اضافه گردید. نشانگرها در مجموع 1460 سانتی‌مورگان از ژنوم جو را پوشش داده و متوسط فاصله دو نشانگر مجاور 3 سانتی‌مورگان بود. تجزیه QTL منجر به شناسایی پنج QTL مرتبط با عملکرد دانه (بر روی کروموزوم‌های2H ,4H ,5H و 6H) شد که این مکان‌ها در مجموع 57 درصد از تنوع فنوتیپی عملکرد را توجیه می‌کردند. QTL واقع بر کروموزوم 2H با 20 درصد بزرگ‌اثرترین QTL بود. برای وزن هزار دانه نیز 3 عدد QTL شناسایی گردید که QTL واقع بر کروموزوم 2H با 69 درصد بزرگ‌اثرترین QTL بود. شناسایی QTLهای بزرگ‌اثر برای وزن هزار دانه و عملکرد، سودمندی استفاده از مارکر‌های مولکولی در نقشه‌یابی ژنی برای صفات وزن دانه و عملکرد دانه را نشان می‌دهد که از این پتانسیل می‌توان برای انتخاب به کمک نشانگر (MAS) در آینده‌ای نزدیک در برنامه‌های اصلاح برای بهبود عملکرد جو استفاده کرد.
94A189

ارزیابی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های خلر با استفاده از نشانگرهای نیمه‌تصادفی ISJ

بیوتکنولوژی گیاهیپژوهشی کاملFaمحمدامین سهرابی، احمد اسماعیلی، کریم خادمی، رحمت‌الله کریمی زادهدیدن
چکیده: خلر (Lathyrus sativus L.)، یکی از مهم‌ترین گیاهان زراعی و علوفه‌ای دنیاست که به علت پروتئین و لایسین بالا گیاهی شناخته ‌شده است. به‌منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی 33 ژنوتیپ خلر، از 20 نشانگر نیمه‌تصادفی اینترون-اگزونی یا ISJ استفاده شد. استخراج DNA با روش CTAB صورت گرفت. اطلاعات حاصل از آغازگرهای ISJ مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفت و از مجموع باند‌ها، 77‌% باندها مربوط به آغازگرهای ET و 81‌% مربوط به آغازگرهای IT چند شکل بودند. نتایج نشان داد که متوسط تعداد باند چند شکل به ازای هر آغازگر 95/3 عدد بود و بیشترین میزان اطلاعات چند شکلی و شاخص نشانگر را مربوط به آغازگر ET18-6 بود. بر اساس محاسبه ضریب تشابه جاکارد، محدوده تشابه ژنوتیپ-ها از 42/0 تا 89/0 متغیر بود. تجزیه گروه‌بندی بر اساس روش UPGMA صورت گرفت و براساس دندروگرام بدست آمده و در ضریب تشابه 70/0، ژنوتیپ‌ها به پنج گروه اصلی تقسیم شدند. نتایج تجزیه به مختصات اصلی نشان داد که سه مولفه اول در مجموع 65/74 درصد از کل واریانس را توجیه نمودند که بیانگر پراکنش محدود این نشانگرها در سطح ژنوم این گیاه می‌باشد. این تحقیق اولین گزارش از کاربرد نشانگر ISJ در گیاه علوفه‌ای مهم خلر در دنیا می‌باشد که امید می‌رود در توسعه اصلاح ملکولی این گیاه مؤثر واقع گردد.
95F107

ارزیابی تنوع ژنتیکی در ژنوتیپ‌های چغندرقند (Beta vulgaris L.) با استفاده از نشانگر ISSR

مارکرهای مولکولیپژوهشی کاملFaحمیده کیخسروی، مسعود دهداری، اسد معصومی اصلدیدن
چکیده: چغندرقند یکی از مهمترین گیاهانی است که در تأمین غذای مردم جهان نقش کلیدی دارد و از نظر ارزش غذایی در ردیف برنج، ذرت، گندم، سیب‌زمینی و حبوبات قرار دارد. تعیین میزان تنوع ژنتیکی در مواد گیاهی گام اولیه برای شناسایی، حفظ و نگهداری ذخایر توارثی و طراحی برنامه‌های اصلاحی می‌باشد. به‌منظور بررسی تنوع ژنتیکی در 20 ژنوتیپ چغندرقند، از 20 آغازگر ISSR استفاده گردید. بعد از استخراج DNA و تکثیر قطعات با استفاده از آغازگرهای ISSR، نوارهای حاصله امتیازبندی شدند و تجزیه‌های آماری صورت گرفت. ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی ﺗﻨﻮع ژﻧﺘﯿﮑﯽ ﺑﻪدﺳﺖ آﻣﺪه در ژﻧﻮﺗﯿﭗهای چغندرقند مورد مطالعه نشان داد که بیشترین میزان محتوای اطلاعات چند شکلی (PIC) مربوط به مکان UBC853 (38/0) و کمترین میزان PIC مربوط به مکان UBC847 (13/0) بود. همچنین بیشترین میزان شاخص شانون که نشان دهنده تنوع بین جمعیتی است، مربوط به مکانUBC830 (32/4) در حالی که مکان ژنی UBC847 دارای کمترین میزان شاخص شانون (58/0) بود. تجزیه خوشه‌ای براساس داده‌های مولکولی با استفاده از ضریب تشابه جاکارد و روش UPGMA، ارقام را در 4 گروه اصلی قرار داد. براساس نتایج حاصل از تجزیه به مولفه‌های اصلی، سه مولفه اول به ترتیب 67/72، 99/5 و 05/4 درصد از واریانس کل را توجیه کردند. گروهبندی حاصل از مولفه‌های اصلی، نتایج تجزیه خوشه‌ای را تا حدی تأیید کرد. از نتایج حاصل از این مطالعه می‌توان در برنامه‌های به‌نژادی چغندرقند استفاده نمود.
95D30

بررسی فیلوژنتیکی جدایه‌های جدید ایرانی ویروس بادنای یک انجیر بر اساس ترادف ژن پروتئین حرکتی

بیوتکنولوژی ریزسازواره هاپژوهشی کاملFaاطهر علی شیری، فرشاد رخشنده رو، غلامرضا صالحی جوزانی، مسعود شمس بخشدیدن
چکیده: بیماری موزائیک انجیر گسترش جهانی دارد و به عنوان شایع‌ترین بیماری ویروسی در انجیر شناخته می‌شود. یکی از مهمترین ویروس‌هایی که در این بیماری نقش دارد، ویروس بادنای یک انجیر (FBV-1) می‌باشد. در تحقیق حاضر، روابط فیلوژنتیکی بین جدایه‌های ایرانی و سایر جدایه‌های گزارش شده از این ویروس مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از آغازگرهای اختصاصی ژن رمز کننده پروتئین حرکتی ویروس، قطعه‌ی مورد انتظار به اندازه تقریبی 1090 جفت باز از ژنوم ویروس تکثیر شد. قطعه ژنی 12 جدایه در پلاسمید pTZ57R/T همسانه و تعیین توالی شد. ترادف‌های به دست آمده با ترادف-های موجود در بانک ژن مقایسه و پس از همردیف‌سازی چندگانه، درخت فیلوژنتیکی بر اساس ژن پروتئین حرکتی FBV-1 ترسیم شد. بر اساس آنالیز فیلوژنتیکی، جدایه‌های FBV-1 در دو گروه متمایز دسته‌بندی شدند و جدایه‌های ایرانی در دو زیرگروه با 99% مشابهت نوکلئوتیدی در گروه اول قرار گرفتند. در بررسی تبارزایی بر مبنای توالی اسید‌آمینه‌ای، جدایه های مورد بررسی در سه گروه با 99-98 % مشابهت قرار گرفتند. جدایه‌های ایرانی از تنوع ژنتیکی پایین‌تری در مقایسه با جدایه‌های آمریکایی برخوردار بودند و شرایط جغرافیایی در تنوع ژنتیکی جدایه‌های موجود تاثیر داشت.
92D15

همسانه‌سازی و بیان ژن آلکان هیدروکسیلاز از باکتری Pseudomonas putida

مهندسی ژنتیکپژوهشی کاملFaمهدی حسن شاهیان، هادی رواندیدن
چکیده: Pseudomonas putida یک باکتری هتروتروف بوده که قابلیت رشد روی طیف وسیعی از سوبستراها که عمده آن ها آلکان‌ها هستند، دارا می باشد. توانایی تجزیه طیف وسیعی از هیدروکربن‌ها، نشان‌دهنده برتری این ارگانیسم نسبت به اعضای دیگر جامعه میکروبی تجزیه کننده نفت می باشد. باکتری P. putida دارای سیستم آلکان هیدروکسیلاز (ژن alk-B) برای تجزیه آلکان‌ها می‌باشد. هدف از اجرای تحقیق حاضر جداسازی و بیان ژن آلکان هیدروکسیلاز باکتریP. putida می باشد. برای این منظور ابتدا همسانه‌سازی در پلاسمید pBluescript انجام شد و سپس ناحیه کدکننده ژن مذکور در پلاسمید pET-26a وارد شد. بیان ژن خارجی در سویه BL-21 از باکتری E. coli صورت پذیرفت. فعالیت آنزیم نوترکیب حاصله با تفاوت جذب اسپکتروسکپی در اثر اکسید کردن NADPH تعیین شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که ژن آلکان هیدروکسیلاز در پلاسمید pBluescript بهخوبی جایگزین گردید، کلنی PCR نیز این امر را تایید کرد. ژن مربوطه بهخوبی در وکتور pET-26a کلون شد. با افزایش زمان پس از القاء با IPTG ، بیان پروتئین آلکان هیدروکسیلاز افزایش یافت. پروتئین نوترکیب حاصله دارای فعالیت آنزیمی مناسب می باشد. انتقال این ژن به باکتری سریع الرشد و سوبسترای غذایی وسیع می تواند نوید بخش تولید بیوکاتالیزوری با کارایی برتر باشد.
92A99

همسانه‌سازی ژن شبه انسولین انسانی در ناقل‌های بیانی گیاهی

بیوتکنولوژی گیاهیپژوهشی کاملFaسرگل دارابی، سونیا رمضانی، محمد احمدآبادیدیدن
چکیده: گیاهان تراریخت، بیورآکتورهای مناسبی برای تولید پروتئین‌های نوترکیب در سطوح بالا و با کیفیت بهتر می‌باشند. همسانه‌سازی ژن کدکننده پروتئین هدف در ناقل بیانی مناسب یکی از مراحل مهم در انتقال و بیان موفق پروتئین در گیاه مورد نظر می‌باشد. هدف از این تحقیق، همسانه‌سازی cDNAی فاکتور رشد شبه انسولین-1 (IGF1) در ناقلهای بیانی مناسب گیاهی بود. برای این منظور، ابتدا با استفاده از یک جفت آغازگر اختصاصی، cDNAی ژن IGF1 تکثیر و با استفاده از سایت‌های برشی تعبیه شده در ساختار آغازگر در ناقل پایه pMCS5 وارد گردید. با توجه به مزایای غلات بدلیل کشت وسیع، بیوماس بالا، قابلیت ذخیره دانه و قابلیت استفاده خوراکی برای تولید پروتئین‌های دارویی، پس از توالی‌یابی، cDNA در یک ناقل مناسب برای انتقال و بیان پروتئین در غلات همسانه‌سازی گردید. همچنین با توجه به اینکه کلروپلاست‌های تراریخت پتانسیل بیشتری برای تولید پروتئین نوترکیب عملکردی در سطوح بالا دارند، cDNAی توالی‌یابی شده در دو ناقل اختصاصی برای انتقال و بیان IGF1 در کلروپلاست توتون نیز همسانه‌سازی گردید. در یکی از این ناقلها، ژن گزینشگر بوسیله دو توالی مستقیم LoxP احاطه شده تا امکان حذف ژن انتخابگر از طریق سیستم Cre/Lox پس از گزینش گیاهان تراریخت فراهم گردد.

در حال نمایش صفحه: 1 از 26
1
...